Wat je met de cesuur vastlegt
De cesuur is de score waarbij een leerling precies een voldoende haalt, meestal een 5,5. Wie op of boven de cesuur scoort, heeft de stof voldoende onder de knie; wie eronder blijft niet. Met de cesuur bepaal je dus hoe streng een toets wordt beoordeeld, los van hoe de rest van de cijfers wordt verdeeld.
Twee manieren om de cesuur te bepalen
Absoluut: een vast percentage
cesuur = percentage × maximum aantal punten
Je bepaalt vooraf welk deel van de toets een leerling goed moet hebben. Bij 60 punten en een cesuur van 55 procent zijn dat 33 punten. Dit is de meest transparante methode: leerlingen weten vooraf wat ze moeten halen.
Met correctie voor gokkans
cesuur = gokscore + percentage × (maximum − gokscore)
Bij een toets van 40 meerkeuzevragen met vier antwoordopties is de verwachte gokscore 40 ÷ 4 = 10 punten. Met een cesuur van 55 procent wordt de grens 10 + 0,55 × 30 = 26,5 punten. Dat is 66 procent van het totaal. Zonder correctie zou de grens op 22 punten liggen, waarmee een leerling die een flink deel gokt te makkelijk slaagt.
Van cesuur naar cijfers
De cesuur legt alleen de 5,5 vast. Voor de andere scores heb je een omzetting nodig. De meest gebruikte is die met twee rechte lijnen:
- onder de cesuur:
cijfer = 1 + 4,5 × score ÷ cesuur - boven de cesuur:
cijfer = 10 − 4,5 × (maximum − score) ÷ (maximum − cesuur)
Zo is 0 punten een 1, de cesuur een 5,5 en de maximale score een 10. Met de knop “Maak de cijfertabel” zet je de berekende cesuur direct om in een complete cijfertabel die je kunt afdrukken.
Waar je op moet letten
- Halve punten. Een cesuur van 26,5 betekent bij hele punten dat 27 de eerste voldoende score is. De tool geeft beide getallen.
- Leg de keuze vast. Noteer het percentage en de reden in je toetsmatrijs of toetsbeleid, zodat de normering uitlegbaar blijft.
- Achteraf bijstellen. Blijkt een vraag niet te deugen, laat die dan vervallen en bereken de cesuur opnieuw met het lagere maximum.