De basisregel
Afronden doe je door naar het eerstvolgende cijfer achter de plek te kijken waarop je afrondt. Is dat een 5 of hoger, dan rond je naar boven af. Is het een 4 of lager, dan naar beneden.
| Onafgerond | Op één decimaal | Op een heel cijfer |
|---|---|---|
| 5,44 | 5,4 | 5 |
| 5,45 | 5,5 | 5 |
| 5,49 | 5,5 | 5 |
| 5,50 | 5,5 | 6 |
| 6,95 | 7,0 | 7 |
Kijk naar de tweede en derde regel: op één decimaal wordt 5,45 een 5,5, maar op een heel cijfer wordt het een 5. Daar zit het misverstand.
De valkuil: twee keer afronden
Veel leerlingen redeneren zo: “5,45 is afgerond 5,5, en 5,5 is afgerond 6.” Dat is twee keer afronden, en dat mag rekenkundig niet. Je rondt altijd in één keer af vanaf het oorspronkelijke getal. 5,45 ligt dichter bij 5 dan bij 6, dus het wordt een 5.
Hoe het bij het eindexamen is geregeld
Voor het eindexamen is de afronding wettelijk vastgelegd. Dat gaat in stappen:
- Je schoolexamencijfer en je CE-cijfer hebben elk één decimaal.
- Het eindcijfer is het gemiddelde van die twee, afgerond op een heel getal. Daarbij telt alleen de eerste decimaal: een 4 of lager wordt naar beneden afgerond, een 5 of hoger naar boven. Dus 5,45 wordt een 5 en 5,50 wordt een 6.
- Het gemiddelde van al je CE-cijfers moet 5,5 of hoger zijn en wordt niet afgerond. Een 5,49 is niet genoeg.
Het gevolg: met een SE van 5,4 en een CE van 5,5 (gemiddeld 5,45) is je eindcijfer een 5. Had je voor een van de twee één tiende meer gehaald, dan was het een 6 geweest. Reken je eigen situatie na met eindcijfer berekenen.
Toetsen en rapportcijfers: je school beslist
Voor gewone toetsen en rapporten bestaan geen landelijke afrondingsregels. Scholen kiezen zelf, en dat levert verschillen op:
- Toetscijfers worden meestal op één decimaal gegeven. Sommige docenten geven alleen halve of hele cijfers.
- Gemiddelden in het cijfersysteem worden afgerond of afgekapt. Bij afkappen blijft een 5,49 een 5,4.
- Rapportcijfers zijn vaak hele cijfers, soms met één decimaal.
Wil je weten of je een voldoende staat, vraag dan na hoe jouw school afrondt. Het staat meestal in de schoolgids of het toetsreglement.
Rekenen met afgeronde cijfers
Gebruik voor berekeningen altijd de cijfers zoals ze zijn ingevoerd, niet de afgeronde. Drie toetsen van 5,4 zijn samen gemiddeld een 5,4. Rond je elk cijfer eerst af naar een 5, dan lijkt je gemiddelde lager dan het is. En drie keer een 5,5 is gemiddeld een 5,5, niet de 6 die je krijgt als je vooraf afrondt.
De rekentools op deze site rekenen daarom altijd met de onafgeronde waarde en ronden pas aan het eind af. Je kiest zelf welke afronding wordt gebruikt, en het onafgeronde getal staat er steeds bij.
Wat je nodig hebt voor een voldoende
Wordt er op helen afgerond, dan is een gemiddelde van 5,5 genoeg voor een 6. Wordt er op één decimaal afgerond en moet je een 5,5 staan, dan is 5,45 genoeg. Met welk cijfer moet ik halen kies je de afronding van je school en zie je direct wat dat betekent voor je volgende toets. Je huidige stand bereken je met gemiddelde berekenen.