je cijfer berekenen

Uitleg

De formule om een cijfer te berekenen

Bijna elke scholier kent hem: punten gedeeld door het totaal, keer 9, plus 1. Maar waar komt die formule vandaan, en wanneer rekent je docent anders?

Direct uitrekenen Bereken je cijfer uit je punten

De formule in één regel

cijfer = 9 × behaalde punten ÷ maximum punten + 1

Dit is de lineaire normering op de Nederlandse schaal van 1 tot 10. Lineair betekent dat elk punt evenveel waard is: de lijn van 0 punten naar het maximum is kaarsrecht.

Waarom keer 9 en plus 1?

Het laagste cijfer is in Nederland een 1, het hoogste een 10. Daartussen zit een afstand van 9. De formule doet twee dingen:

  1. Punten ÷ maximum geeft het deel van de toets dat je goed hebt, een getal tussen 0 en 1.
  2. Keer 9 verdeelt dat deel over de afstand tussen 1 en 10.
  3. Plus 1 schuift alles op, zodat je bij 0 punten op een 1 uitkomt en niet op een 0.

Zou je keer 10 doen zonder iets op te tellen, dan loopt de schaal van 0 tot 10. Dat gebeurt in sommige andere landen, maar niet op Nederlandse scholen.

Drie voorbeelden

Punten Maximum Berekening Cijfer
18 30 9 × 18 ÷ 30 + 1 6,4
27 36 9 × 27 ÷ 36 + 1 7,8
41 65 9 × 41 ÷ 65 + 1 6,7

De uitkomst van het tweede voorbeeld is precies 7,75. Afgerond op één decimaal wordt dat een 7,8.

De formule omdraaien

Wil je weten hoeveel punten je nodig hebt voor een bepaald cijfer, dan draai je de formule om:

punten = (cijfer − 1) × maximum ÷ 9

Voor een 5,5 bij een toets van 50 punten: (5,5 − 1) × 50 ÷ 9 = 25 punten. Bij een lineaire normering ligt de voldoende dus altijd op precies de helft.

Wanneer de formule niet klopt

De formule hierboven is een afspraak, geen wet. Voor gewone toetsen bepaalt de school of de docent de normering. Je cijfer kan om drie redenen afwijken.

De voldoende ligt niet op de helft

Bij veel toetsen moet je meer dan 50 procent van de punten halen voor een 5,5, bijvoorbeeld 60 of 70 procent. Die grens heet de cesuur. De formule bestaat dan uit twee delen:

onder de cesuur: cijfer = 1 + 4,5 × punten ÷ cesuur

boven de cesuur: cijfer = 10 − 4,5 × (maximum − punten) ÷ (maximum − cesuur)

Bij een toets van 40 punten met de cesuur op 28 punten (70 procent) krijg je voor 34 punten: 10 − 4,5 × 6 ÷ 12 = 7,75. Lineair was dat een 8,65 geweest.

Er wordt een N-term gebruikt

Bij het centraal examen is de formule 9 × score ÷ maximum + N. De gewone formule is daar dus een bijzonder geval van, met N gelijk aan 1. Hoe dat werkt, lees je in wat is de N-term?

Er wordt anders afgerond

De ene docent rondt af op één decimaal, de andere op halven of helen. Een 6,45 kan zo een 6,5, een 6,4 of een 6 worden. Zie afronden van cijfers.

Fouten in plaats van punten

Tel je fouten in plaats van punten, dan reken je eerst terug naar punten: maximum min het aantal fouten keer de aftrek per fout. Let op dat een fout niet altijd één punt kost. Bij een dictee kan elke fout een half punt zijn; bij een open vraag van 4 punten kun je ook 2 punten missen.

Wil je niet zelf rekenen? Bereken je cijfer met de rekentool, of maak voor een hele klas in één keer een cijfertabel.

Veelgestelde vragen

Wat is de formule om een cijfer te berekenen?

Bij een lineaire normering op de schaal van 1 tot 10: cijfer = 9 × behaalde punten ÷ maximum punten + 1. Met 27 van de 36 punten is dat 9 × 0,75 + 1 = 7,75.

Hoe bereken je een cijfer met een normering?

Dan ligt de voldoende niet op de helft van de punten, maar op een afgesproken percentage (de cesuur). Onder die grens gebruik je cijfer = 1 + 4,5 × punten ÷ cesuur, erboven cijfer = 10 − 4,5 × (maximum − punten) ÷ (maximum − cesuur). De rekentool op de homepage doet dit voor je.

Hoe reken je een percentage om naar een cijfer?

Bij een lineaire normering: cijfer = 9 × percentage ÷ 100 + 1. Bij 70 procent goed heb je dus 9 × 0,7 + 1 = 7,3. Bij een andere normering hangt het af van de cesuur.

Geldt deze formule ook in België?

Niet automatisch. In Vlaanderen legt de overheid geen beoordelingscriteria of minimale slaagcijfers vast: scholen kiezen zelf hun puntenschaal en de klassenraad beslist of een leerling geslaagd is. De Nederlandse schaal van 1 tot 10, met de “plus 1”, is daar dus geen gegeven. Vraag bij je school na hoe punten worden omgezet.

Bronnen en controle

Laatst inhoudelijk gecontroleerd op door de redactie. Voor gewone toetsen bestaat in Nederland geen landelijk voorgeschreven formule. Zie ons redactiebeleid en de rekenmethodes.

Alle rekentools

Uitleg

Over deze site