je cijfer berekenen

Uitleg

Wat is de N-term?

De N-term is het getal waarmee na het centraal examen wordt bijgestuurd: was het examen moeilijker dan bedoeld, dan gaat de N-term omhoog en heb je minder punten nodig.

Direct uitrekenen Bereken je examencijfer met de N-term

De N-term in het kort

Bij het centraal examen krijg je eerst een score: het aantal punten dat je hebt gehaald. Die score wordt met een vaste formule omgezet in een cijfer:

cijfer = 9,0 × (score ÷ schaallengte) + N

De schaallengte is het maximum aantal punten van het examen. De N-term is een getal met één decimaal, normaal tussen 0,0 en 2,0, dat per examen verschilt.

Waarom bestaat de N-term?

Geen twee examens zijn precies even moeilijk. Zou de omzetting elk jaar hetzelfde zijn, dan hing je cijfer af van het jaar waarin je toevallig examen doet. De N-term corrigeert daarvoor: leerlingen die even goed zijn, moeten ongeacht het jaar ongeveer hetzelfde cijfer krijgen.

  • Bij N = 1,0 is het examen precies zo moeilijk als bedoeld. Je hebt de helft van de punten nodig voor een 5,5.
  • Bij een hogere N-term was het examen moeilijker. Je hebt minder punten nodig voor hetzelfde cijfer.
  • Bij een lagere N-term was het examen makkelijker. Je hebt meer punten nodig.

Wat een tiende verschil doet

Elke 0,1 in de N-term is in het middengebied 0,1 in je cijfer. Het aantal punten dat je nodig hebt voor een 5,5 verschuift mee. Bij een examen met 70 punten:

N-term Punten nodig voor een 5,5
0,5 39
1,0 35
1,5 31
2,0 27

Hoe wordt de N-term vastgesteld?

Na het examen kijken docenten het werk na: eerst je eigen docent, daarna een tweede corrector van een andere school. Scholen sturen de scores van een deel van de leerlingen door. Cito onderzoekt daarmee hoe moeilijk het examen was, onder meer door het te vergelijken met eerdere examens. Op basis daarvan stelt het CvTE de N-term vast.

Daarom kan niemand de N-term vooraf weten, ook je docent niet. Hij bestaat nog niet op het moment dat je het examen maakt.

Wanneer wordt de N-term bekend?

De N-termen verschijnen op Examenblad.nl, samen met omzettingstabellen waarin bij elke score het cijfer staat. Voor examenjaar 2027 staat gepland:

  • cspe (vmbo): 9 juni 2027, 8.00 uur
  • eerste tijdvak en de flexibele digitale examens bb en kb: 16 juni 2027, 8.00 uur
  • tweede tijdvak: 6 juli 2027, 8.00 uur

Meestal hoor je diezelfde dag van je school of je geslaagd bent.

De grensregels

De formule kan aan de randen vreemde uitkomsten geven: bij N = 1,8 zou 0 punten een 1,8 opleveren en de volle score een 10,8. Daarom gelden grensregels die ervoor zorgen dat 0 punten altijd een 1,0 is en alleen de volle score een 10,0. In het middengebied merk je er niets van. De precieze regels en een voorbeeld staan bij examencijfer berekenen met de N-term.

N-term en gewone toetsen

De bekende formule voor proefwerken, 9 × punten ÷ maximum + 1, is dezelfde formule met een N-term van 1,0. Sommige docenten gebruiken bij toetsen in de examenklas bewust een andere N-term, bijvoorbeeld als ze een oud examen afnemen en de normering van toen overnemen. Lees meer in de formule om een cijfer te berekenen.

Van N-term naar uitslag

Met de N-term weet je je cijfer voor het centraal examen. Dat is nog niet je eindcijfer: daarvoor wordt het gemiddeld met je schoolexamencijfer. Reken dat uit met eindcijfer berekenen en controleer daarna met ben ik geslaagd? of je cijferlijst voldoende is.

Veelgestelde vragen

Wat betekent de N in N-term?

De N staat voor normering. De N-term is de normeringsterm in de formule waarmee je score voor het centraal examen wordt omgezet in een cijfer.

Wie bepaalt de N-term?

Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) stelt de N-term vast, op basis van onderzoek van Cito naar de moeilijkheid van het examen. Je school en je docent hebben er geen invloed op.

Wat is de hoogste N-term die mogelijk is?

Normaal ligt de N-term tussen 0,0 en 2,0. De regeling staat bij uitzondering een hogere N-term toe. In 2026 gebeurde dat bijvoorbeeld bij natuurkunde vwo, waar de N-term op 2,2 werd vastgesteld.

Is een hoge N-term goed nieuws?

Voor je cijfer wel: bij dezelfde score krijg je een hoger cijfer. Maar een hoge N-term betekent ook dat het examen moeilijk was, dus de meeste leerlingen haalden minder punten dan normaal. Het doel is juist dat je cijfer niet afhangt van het toeval of je een makkelijk of moeilijk examenjaar treft.

Kun je de N-term voorspellen?

Nee. Voorspellingen die rond de examens online rondgaan zijn schattingen op basis van reacties van leerlingen en docenten. De echte N-term volgt uit de resultaten en wordt pas vastgesteld als de examens zijn nagekeken.

Bronnen en controle

Laatst inhoudelijk gecontroleerd op door de redactie. De data gelden voor examenjaar 2027. Zie ons redactiebeleid en de rekenmethodes.

Alle rekentools

Uitleg

Over deze site