De N-term in het kort
Bij het centraal examen krijg je eerst een score: het aantal punten dat je hebt gehaald. Die score wordt met een vaste formule omgezet in een cijfer:
cijfer = 9,0 × (score ÷ schaallengte) + N
De schaallengte is het maximum aantal punten van het examen. De N-term is een getal met één decimaal, normaal tussen 0,0 en 2,0, dat per examen verschilt.
Waarom bestaat de N-term?
Geen twee examens zijn precies even moeilijk. Zou de omzetting elk jaar hetzelfde zijn, dan hing je cijfer af van het jaar waarin je toevallig examen doet. De N-term corrigeert daarvoor: leerlingen die even goed zijn, moeten ongeacht het jaar ongeveer hetzelfde cijfer krijgen.
- Bij N = 1,0 is het examen precies zo moeilijk als bedoeld. Je hebt de helft van de punten nodig voor een 5,5.
- Bij een hogere N-term was het examen moeilijker. Je hebt minder punten nodig voor hetzelfde cijfer.
- Bij een lagere N-term was het examen makkelijker. Je hebt meer punten nodig.
Wat een tiende verschil doet
Elke 0,1 in de N-term is in het middengebied 0,1 in je cijfer. Het aantal punten dat je nodig hebt voor een 5,5 verschuift mee. Bij een examen met 70 punten:
| N-term | Punten nodig voor een 5,5 |
|---|---|
| 0,5 | 39 |
| 1,0 | 35 |
| 1,5 | 31 |
| 2,0 | 27 |
Hoe wordt de N-term vastgesteld?
Na het examen kijken docenten het werk na: eerst je eigen docent, daarna een tweede corrector van een andere school. Scholen sturen de scores van een deel van de leerlingen door. Cito onderzoekt daarmee hoe moeilijk het examen was, onder meer door het te vergelijken met eerdere examens. Op basis daarvan stelt het CvTE de N-term vast.
Daarom kan niemand de N-term vooraf weten, ook je docent niet. Hij bestaat nog niet op het moment dat je het examen maakt.
Wanneer wordt de N-term bekend?
De N-termen verschijnen op Examenblad.nl, samen met omzettingstabellen waarin bij elke score het cijfer staat. Voor examenjaar 2027 staat gepland:
- cspe (vmbo): 9 juni 2027, 8.00 uur
- eerste tijdvak en de flexibele digitale examens bb en kb: 16 juni 2027, 8.00 uur
- tweede tijdvak: 6 juli 2027, 8.00 uur
Meestal hoor je diezelfde dag van je school of je geslaagd bent.
De grensregels
De formule kan aan de randen vreemde uitkomsten geven: bij N = 1,8 zou 0 punten een 1,8 opleveren en de volle score een 10,8. Daarom gelden grensregels die ervoor zorgen dat 0 punten altijd een 1,0 is en alleen de volle score een 10,0. In het middengebied merk je er niets van. De precieze regels en een voorbeeld staan bij examencijfer berekenen met de N-term.
N-term en gewone toetsen
De bekende formule voor proefwerken, 9 × punten ÷ maximum + 1, is dezelfde formule met een N-term van 1,0. Sommige docenten gebruiken bij toetsen in de examenklas bewust een andere N-term, bijvoorbeeld als ze een oud examen afnemen en de normering van toen overnemen. Lees meer in de formule om een cijfer te berekenen.
Van N-term naar uitslag
Met de N-term weet je je cijfer voor het centraal examen. Dat is nog niet je eindcijfer: daarvoor wordt het gemiddeld met je schoolexamencijfer. Reken dat uit met eindcijfer berekenen en controleer daarna met ben ik geslaagd? of je cijferlijst voldoende is.