je cijfer berekenen

Uitleg

Wat is een gewogen gemiddelde?

Bij een gewogen gemiddelde telt niet elk cijfer even zwaar. Een proefwerk dat drie keer telt, bepaalt je gemiddelde veel sterker dan een so.

Direct uitrekenen Bereken je gemiddelde met weging

Het idee in één zin

Een gewogen gemiddelde is een gemiddelde waarbij belangrijke cijfers vaker meetellen dan minder belangrijke.

gewogen gemiddelde = som van (cijfer × weging) ÷ som van de wegingen

Stap voor stap

Neem drie cijfers voor hetzelfde vak:

Toets Cijfer Weging
Schriftelijke overhoring 7,8 1
Proefwerk 5,4 3
Presentatie 7,0 2
  1. Vermenigvuldig elk cijfer met zijn weging: 7,8 × 1 = 7,8; 5,4 × 3 = 16,2; 7,0 × 2 = 14,0.
  2. Tel de uitkomsten op: 7,8 + 16,2 + 14,0 = 38,0.
  3. Tel de wegingen op: 1 + 3 + 2 = 6.
  4. Deel: 38,0 ÷ 6 = 6,33.

Het gewogen gemiddelde is een 6,3. Het gewone gemiddelde van dezelfde cijfers is (7,8 + 5,4 + 7,0) ÷ 3 = 6,73. Dat scheelt bijna een half punt, omdat het lage proefwerkcijfer drie keer zo zwaar weegt als de overhoring.

Zo kun je erover denken

Een weging van 3 betekent hetzelfde als het cijfer drie keer opschrijven. Het rijtje hierboven is dus eigenlijk: 7,8 – 5,4 – 5,4 – 5,4 – 7,0 – 7,0. Daarvan neem je het gewone gemiddelde: 38,0 gedeeld door 6 cijfers.

Wegingen als percentage

Soms staan wegingen als percentages in je PTA of studiewijzer: toets A telt voor 20 procent, toets B voor 30 procent en toets C voor 50 procent. De methode blijft gelijk.

Met een 6,0, een 7,5 en een 5,8 krijg je: (6,0 × 20 + 7,5 × 30 + 5,8 × 50) ÷ 100 = (120 + 225 + 290) ÷ 100 = 6,35.

Zolang nog niet alle toetsen zijn gemaakt, deel je alleen door de wegingen van de toetsen die je al hebt. Na toets A en B is je tussenstand (120 + 225) ÷ 50 = 6,9.

Waarom scholen ermee werken

Niet elke toets vraagt evenveel. Een overhoring over één paragraaf zegt minder over wat je kunt dan een proefwerk over drie hoofdstukken. Door te wegen telt het grote werk zwaarder mee. In de bovenbouw gebeurt hetzelfde met schoolexamens: in het PTA staat per onderdeel hoe zwaar het meetelt voor je schoolexamencijfer.

Wat dit betekent voor je volgende toets

Hoe zwaarder een toets weegt, hoe meer hij je gemiddelde kan verschuiven, omhoog én omlaag. Sta je een 5,2 en komt er een toets met weging 3, dan heb je veel meer in eigen hand dan bij een so met weging 1. Met welk cijfer moet ik halen reken je uit wat je precies nodig hebt.

Veelgemaakte fouten

  • Delen door het aantal cijfers in plaats van door de som van de wegingen. Bij drie cijfers met wegingen 1, 3 en 2 deel je door 6, niet door 3.
  • Een weging van 0 meetellen. Een diagnostische toets met weging 0 hoort niet in de berekening.
  • Te vroeg afronden. Reken met de onafgeronde cijfers en rond alleen het eindresultaat af. Lees meer in afronden van cijfers.

Zelf invullen is sneller dan rekenen: met gemiddelde berekenen zie je de hele som uitgeschreven.

Veelgestelde vragen

Hoe bereken je een gewogen gemiddelde?

Vermenigvuldig elk cijfer met zijn weging, tel die uitkomsten bij elkaar op en deel door de som van alle wegingen. Voor een 6 (weging 1) en een 8 (weging 3): (6 + 24) ÷ 4 = 7,5.

Wat is het verschil tussen een gewoon en een gewogen gemiddelde?

Bij een gewoon gemiddelde telt elk cijfer even zwaar: je telt op en deelt door het aantal. Bij een gewogen gemiddelde krijgt elk cijfer een eigen gewicht. Zijn alle wegingen gelijk, dan komen beide op hetzelfde uit.

Hoe bereken je een gewogen gemiddelde in Excel?

Zet de cijfers in kolom A en de wegingen in kolom B. De formule is dan =SOMPRODUCT(A1:A5;B1:B5)/SOM(B1:B5). In een Engelstalige Excel gebruik je SUMPRODUCT en SUM, met komma’s in plaats van puntkomma’s.

Moeten de wegingen samen 100 procent zijn?

Nee. Je deelt altijd door de som van de wegingen, dus het maakt niet uit of die som 6, 10 of 100 is. Alleen de onderlinge verhouding telt.

Bronnen en controle

Laatst inhoudelijk gecontroleerd op door de redactie. Dit artikel beschrijft een rekenkundige methode; welke wegingen gelden, staat in het PTA of de studiewijzer van je school. Zie ons redactiebeleid en de rekenmethodes.

Alle rekentools

Uitleg

Over deze site