Het idee in één zin
Een gewogen gemiddelde is een gemiddelde waarbij belangrijke cijfers vaker meetellen dan minder belangrijke.
gewogen gemiddelde = som van (cijfer × weging) ÷ som van de wegingen
Stap voor stap
Neem drie cijfers voor hetzelfde vak:
| Toets | Cijfer | Weging |
|---|---|---|
| Schriftelijke overhoring | 7,8 | 1 |
| Proefwerk | 5,4 | 3 |
| Presentatie | 7,0 | 2 |
- Vermenigvuldig elk cijfer met zijn weging: 7,8 × 1 = 7,8; 5,4 × 3 = 16,2; 7,0 × 2 = 14,0.
- Tel de uitkomsten op: 7,8 + 16,2 + 14,0 = 38,0.
- Tel de wegingen op: 1 + 3 + 2 = 6.
- Deel: 38,0 ÷ 6 = 6,33.
Het gewogen gemiddelde is een 6,3. Het gewone gemiddelde van dezelfde cijfers is (7,8 + 5,4 + 7,0) ÷ 3 = 6,73. Dat scheelt bijna een half punt, omdat het lage proefwerkcijfer drie keer zo zwaar weegt als de overhoring.
Zo kun je erover denken
Een weging van 3 betekent hetzelfde als het cijfer drie keer opschrijven. Het rijtje hierboven is dus eigenlijk: 7,8 – 5,4 – 5,4 – 5,4 – 7,0 – 7,0. Daarvan neem je het gewone gemiddelde: 38,0 gedeeld door 6 cijfers.
Wegingen als percentage
Soms staan wegingen als percentages in je PTA of studiewijzer: toets A telt voor 20 procent, toets B voor 30 procent en toets C voor 50 procent. De methode blijft gelijk.
Met een 6,0, een 7,5 en een 5,8 krijg je: (6,0 × 20 + 7,5 × 30 + 5,8 × 50) ÷ 100 = (120 + 225 + 290) ÷ 100 = 6,35.
Zolang nog niet alle toetsen zijn gemaakt, deel je alleen door de wegingen van de toetsen die je al hebt. Na toets A en B is je tussenstand (120 + 225) ÷ 50 = 6,9.
Waarom scholen ermee werken
Niet elke toets vraagt evenveel. Een overhoring over één paragraaf zegt minder over wat je kunt dan een proefwerk over drie hoofdstukken. Door te wegen telt het grote werk zwaarder mee. In de bovenbouw gebeurt hetzelfde met schoolexamens: in het PTA staat per onderdeel hoe zwaar het meetelt voor je schoolexamencijfer.
Wat dit betekent voor je volgende toets
Hoe zwaarder een toets weegt, hoe meer hij je gemiddelde kan verschuiven, omhoog én omlaag. Sta je een 5,2 en komt er een toets met weging 3, dan heb je veel meer in eigen hand dan bij een so met weging 1. Met welk cijfer moet ik halen reken je uit wat je precies nodig hebt.
Veelgemaakte fouten
- Delen door het aantal cijfers in plaats van door de som van de wegingen. Bij drie cijfers met wegingen 1, 3 en 2 deel je door 6, niet door 3.
- Een weging van 0 meetellen. Een diagnostische toets met weging 0 hoort niet in de berekening.
- Te vroeg afronden. Reken met de onafgeronde cijfers en rond alleen het eindresultaat af. Lees meer in afronden van cijfers.
Zelf invullen is sneller dan rekenen: met gemiddelde berekenen zie je de hele som uitgeschreven.